Το Ριζοκάρπασο στο 5ο Πολιτιστικό Φεστιβάλ Κλήρου

Oct 8, 2024 by Ioanna Alexandrou

Η κοινότητα Ριζοκάρπασο συμμετείχε στο 5ο Πολιτιστικό Φεστιβάλ Κλήρου, το οποίο είχε ως θεματικό άξονα την παρουσίαση της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Κύπρου, σε συνάρτηση με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την κυπριακή τραγωδία του 1974.

Ύστερα από πρόσκληση του Κοινοτάρχη Κλήρου, Νίκου Αλεξανδράκη, και της Οργανωτικής Επιτροπής του Φεστιβάλ, το Ριζοκάρπασο, μαζί με άλλες κατεχόμενες κοινότητες και δήμους, είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει με βιωματικό τρόπο χαρακτηριστικά στοιχεία της άυλης πολιτιστικής του κληρονομιάς.

Η κοινότητά μας φιλοξενήθηκε στο ιστορικό Αρχοντικό του Παπαφώτη, όπου αναβίωσε ένα παραδοσιακό ριζοκαρπασίτικο σπίτι. Ο χώρος επιπλώθηκε και διακοσμήθηκε σύμφωνα με τη διαρρύθμιση του χαρακτηριστικού «διχώρου» των σπιτιών του Ριζοκαρπάσου. Τα αντικείμενα τοποθετήθηκαν με λειτουργικό τρόπο, ώστε οι επισκέπτες να γνωρίσουν όψεις της καθημερινής ζωής, της οικιακής οργάνωσης και του λαϊκού πολιτισμού της κωμόπολής μας. Καθ’ όλη τη διάρκεια του Φεστιβάλ, συγχωριανές μας πραγματοποιούσαν ξεναγήσεις και παρουσίαζαν τη χρήση και τη σημασία των εκθεμάτων.

Στο Αρχοντικό αναδείχθηκαν πτυχές της ριζοκαρπασίτικης υφαντουργίας, της παραδοσιακής ενδυμασίας, της χειροτεχνίας και της γαστρονομίας. Η παρουσίαση στηρίχθηκε στις εμπεριστατωμένες μελέτες και έρευνες της Ριζοκαρπασίτισσας ιστορικού Δρος Νάσας Παταπίου, την οποία ευχαριστούμε θερμά για την πολύτιμη επιστημονική συμβολή της στην καταγραφή και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς του Ριζοκαρπάσου.

Ιδιαίτερη θέση στην έκθεση κατείχαν οι παραδοσιακές ριζοκαρπασίτικες φορεσιές και τα περίτεχνα κεντήματα από κουκούλια μεταξοσκώληκα, τα οποία παραχωρήθηκαν από τη συλλογή της οικογένειας Νίκου και Μαρίας Φαλά. Τα εκθέματα αυτά αποτελούν σημαντικό μέρος της καταγεγραμμένης άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της κοινότητάς μας.

Ξεχωριστή και ιδιαίτερα συγκινητική υπήρξε η παρουσία της Νίκης Χρονία, η οποία φόρεσε την παραδοσιακή ριζοκαρπασίτικη «σαγιά» της. Η φορεσιά είχε κεντηθεί στο Ριζοκάρπασο από την αείμνηστη γιαγιά της, Ελένη Παλέξα, μεταφέροντας μέσα από τις γενιές τη μνήμη, την τέχνη και την οικογενειακή παράδοση της κωμόπολής μας.

Το βιωματικό μέρος της παρουσίασης προσέφερε στους επισκέπτες τη δυνατότητα να γνωρίσουν παραδοσιακές τέχνες και γεύσεις. Η Ελένη Κυριάκου παρουσίασε την τέχνη του κεντήματος με κουκούλια μεταξοσκώληκα, ενώ η Μαριλένα Ιωαννίδου παρουσίασε τον τρόπο παρασκευής των ριζοκαρπασίτικων κουλουριών με αναρή και των λαγγόπιτων.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης προσφέρθηκαν στους εκατοντάδες επισκέπτες λουλλούθκια, λαγγόπιτες και παραδοσιακά ριζοκαρπασίτικα κουλούρια, τα οποία παρασκεύασαν με ιδιαίτερο μεράκι η Ανδρούλα Χάρπα και η Μαριλένα Ιωαννίδου. Τις ευχαριστούμε θερμά για τον χρόνο, τον κόπο και την αφιλοκερδή προσφορά τους.

Τα Κοινοτικά Συμβούλια Ριζοκαρπάσου εκφράζουν ιδιαίτερες ευχαριστίες:

• Στον Κοινοτάρχη Κλήρου, Νίκο Αλεξανδράκη, και στην Οργανωτική Επιτροπή για την πρόσκληση και τη θερμή φιλοξενία.
• Στις ιδιοκτήτριες του Αρχοντικού του Παπαφώτη, Ελένη, Κωνσταντίνα και Παναγιώτα, για την υποστήριξη και την πολύτιμη βοήθειά τους.
• Στη δρα Νάσα Παταπίου για την επιστημονική τεκμηρίωση της παρουσίασης.
• Στις Νίκη Χρονία, Ιωάννα Αλεξάνδρου, Μαριλένα Ιωαννίδου, Ανδρούλα Χάρπα και Σωτηρούλα Βαρνάβα για τη συμβολή τους στο στήσιμο της έκθεσης.
• Στην οικογένεια Νίκου και Μαρίας Φαλά για την παραχώρηση των πολύτιμων εκθεμάτων.
• Στην Ελένη Κυριάκου για την παρουσίαση της τέχνης του κεντήματος με κουκούλια.
• Στη Μαριλένα Ιωαννίδου και την Ανδρούλα Χάρπα για την παρασκευή και την αφιλοκερδή προσφορά των παραδοσιακών εδεσμάτων.

Ευχαριστούμε, τέλος, τις εκατοντάδες επισκεπτών που πέρασαν από το «Σπίτι του Ριζοκαρπάσου» και γνώρισαν από κοντά ένα μέρος της ιστορίας, των παραδόσεων και του πολιτισμού μας. Η μεγάλη ανταπόκριση απέδειξε ότι η άυλη πολιτιστική κληρονομιά δεν αποτελεί μόνο ανάμνηση του παρελθόντος, αλλά μια ζωντανή παρακαταθήκη που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά και διατηρεί άρρηκτο τον δεσμό μας με το Ριζοκάρπασο.