ΚΙΝΗΜΑΤΟΘΕΑΤΡΟ ΛΟΥΪΖΙΑΝΑ

Aug 11, 2016 by Ioanna Alexandrou

Ο κινηματογράφος του Ριζοκαρπάσου λειτούργησε στις 12 Απριλίου 1947, Άγιο Σάββατο και από τότε λειτουργούσε χωρίς καμιά διακοπή έως και τη δεύτερη τούρκικη εισβολή, τον Αύγουστο του 1974.

Την αρχική ιδέα για κτίσιμο ενός κινηματογράφου στο Ριζοκάρπασο, την είχε εκφράσει ο Νίκος Βανέζης από το Ριζοκάρπασο ένας άλλος ριζοκαρπασίτης ο Ζαχαρίας Πολυβίου που βρήκε την ιδέα ενδιαφέρουσα , προχώρησε στην υλοποίησή της, ζητώντας τη βοήθεια των αδερφιών του που βρίσκονταν στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής .

Τα αδέρφια Πολυβίου πληροφόρησαν τους εμπειρογνώμονες σχετικά με την ιδέα , για να τους συμβουλεύσουν,για το τι έπρεπε να κάνουν για να είναι βιώσιμη η επιχείρηση.

Τότε οι εμπειρογνώμονες, αφού έλαβαν υπόψη τον αριθμό των κατοίκων του χωριού που τότε ανερχόταν στις τέσσερις χιλιάδες το είδος του κοινόυ που θα απευθυνόταν το οποίο ήταν κυρίως αγροτικό – αλλά και τα έξοδα εγκατάστασης και λειτoυργίας ενός κινηματογράφου, αποφάνθηκαν πως η ίδρυσή του θα ήταν βιώσιμη.

Οι εμπειρογνώμονες από την Αμερική υπολόγισαν πως ο μέσος όρος της πελατείας του κινηματογράφου θα ήταν γύρω στο 14% του συνολικού πληθυσμού του χωριού.Έτσι όταν τα αδέρφια του Ζαχαρία Πολυβίου πήραν θετική απάντηση έστειλαν στο Ριζοκάρπασο, όλα τα απαραίτητα εξαρτήματα, κινηματογραφικές μηχανές προβολής ,ηλεκτρική γεννήτρια, γιατί τότε δεν υπήρχε ακόμα ηλεκτρικό ρεύμα στο Ριζοκάρπασο.

Την εγκατάσταση των μηχανημάτων την ανέλαβαν Κύπριοι τεχνικοί που ήρθαν από τη Λευκωσία. Μ’ αυτό τον τρόπο τον Απρίλιο του 1947, το Ριζοκάρπασο απόκτησε κινηματογράφο, ιδιοκτήτης του ήταν ο Ζαχαρίας Πολυβίου, ο κάτοχος σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για την οικονομική βοήθεια που του πρόσφεραν τα αδέρφια του, που κατοικούσαν στη Πολιτεία Λουϊζιάνα των Η.Π.Α., έδωσε στον κινηματογράφο το όνομα «Λουϊζιάνα».

Η πρώτη αίθουσα του κινηματοφράφου .

Ήταν μια κλειστή αίθουσα μήκους 70 ποδών και πλάτους 30, το δάπεδο της οποίας, είχε κλίση 2 ποδών προς την οθόνη. Αρχικά για οθόνη χρησιμοποιείτο ένα άσπρο, ορθογώνιο πανί. Αργότερα η οθόνη έγινε κτιστή και είχε ελαφρώς κυρτή επιφάνεια ώστε η παρακολούθηση των ταινιών που θα προβάλλονταν να είναι πιο άνετη και απ’ όσους θα καθόντουσαν πολύ κοντά σ’ αυτή ή στα πλάγια της αίθουσας.

Το 1957 ο κινηματογράφος επεκτάθηκε κατά 25 πόδια και πάνω στη στέγη του δομήθηκε και καλοκαιρινός κινηματογράφος.

Χωρητικότητα

Το «Λουϊζιάνα» αρχικά είχε χωρητικότητα 350 καθισμάτων. Τα καθίσματά του ήταν από xειρoπoίητες ψάθινες καρέκλες, που τις είχε κατασκευάσει ο Ριζοκαρπασίτης καρεκλάς Σάββας Καρεκλάς. Οι καρέκλες ήταν στερεωμένες μαζί, με δυο ξύλινους δοκούς κατά τετράδες ή οκτάδες , ένας ήταν καρφωμένος στο πίσω μέρος των καρεκλών στο ύψος των καθισμάτων και ο άλλος ήταν στερεωμένος στα πισινά πόδια των καρεκλών.Τα καθίσματα είχαν την εξής διάταξη: στο κέντρο της αίθουσας ήταν τοποθετημένες μια σειρά με οκτάδες και στα δυο πλάγια της αίθουσας δεξιά και αριστερά ήταν τοποθετημένες κατά τετράδες. Όλες οι θέσεις ήταν αριθμημένες. Ανάλoγα με το είδος της παράστασης που δινόταν στην αίθουσα γίνονταν και προκρατήσεις. Αν δηλαδή ήταν μια “επίσημη” κινηματογραφική παράσταση, που προβλεπόταν ότι θα τραβούσε πολύ κόσμο, γίνονταν προκρατήσεις για τα πίσω καθίσματα. Αν όμως θα δινόταν μια θεατρική παράσταση, γίνονταν προκρατήσεις για τις μπροστινές θέσεις. Μάλιστα για το σκοπό αυτό υπήρχε και ταξιθέτης.

Κόστος εισητηρίου

Η αρχική τιμή των εισιτηρίων ήταν 1 σελίνι η γενική είσοδος και 12 γρόσια για τις αριθμημένες θέσεις. Τα πρώτα 2-3 χρόνια ο κινηματογράφος «Λουϊζιάνα» λειτουργούσε 3 μέρες τη βδομάδα” Σάββατο, Κυριακή και Τετάρτη. Κάθε μέρα προβαλλόταν και διαφορετική ταινία, γιατί ένας κινηματογράφος σε χωριό με περιορισμένο κοινό, ήταν αναγκασμένος ν’ αλλάζει τακτικά το «ρεπερτόριο» του, για να προσελκύει συνεχώς το κοινό.

Κάθε Τετάρτη και Σάββατο γίνονταν 2 νυκτερινές παραστάσεις, από τις 06.00-08.00 μ.μ. και από τις 08.30 μ.μ. και κάθε Κυριακή γίνονταν 4 παραστάσεις. Δυο απογευματινές παραστάσεις από τις 01.00-03.00 μ.μ. και δυο νυκτερινές παραστάσεις από τις 6.00-8.00 μ.μ. και από τις 8.30-10.30μ.μ., στις οποίες προβάλλονταν 2 διαφορετικές ταινίες.

Μερικά χρόνια αργότερα άρχισε να λειτουργεί καθημερινά ο κινηματογράφος , εκτός Τρίτη και Παρασκευή. Κάθε παράσταση διακοπτόταν με ένα ενδιάμεσο διάλειμμα 10-15 λεπτών περίπου. Μισή ώρα πριν αρχίσει η προβολή της ταινίας, κατά τη διάρκεια του διαλείμματος και λίγα λεπτά μετά το τέλος της παράστασης, ακουγόταν μουσική από γραμμόφωνο με ελληνικά, λαϊκά κυρίως τραγούδια από γνωστούς τραγουδιστές και τραγουδίστριες της εποχής, όπως Σοφία Βέμπο, Μαριάννα Χατζοπούλου, Στέλιος Καζαντζίδης, Βίκυ Μοσχολιού, Καίτη Χωματά, Γιάννης Πουλόπουλος, Τόλης Βοσκόπουλος και πολλοί άλλοι.

Προτού μπεις μέσα στην κινηματογραφική αίθουσα περνούσες από μια άλλη μεγάλη αίθουσα, μέσα στην οποία βρίσκονταν το γραφείο και το ταμείο του σινεμά, ένα μπουφέ και αρκετός χώρος με τραπεζάκια και καρέκλες, μέσα στο οποίο μετά ή πριν τη παράσταση και κατά το διάλειμμα σερβίρονταν ποτά και καφέδες. Ο χώρος αυτός χρησίμευε επίσης και για καπνιστήριο, γιατί μέσα στο σινεμά δεν επιτρεπόταν το κάπνισμα. Υπήρχε επίσης μια άλλη μικρή αίθουσα που χρησίμευε για ταινιοθήκη. Την ώρα του διαλείμματος ένα γκαρσόνι περιφερόταν μέσα στην κινηματογραφική αίθουσα και πωλούσε ποτά ή έπαιρνε παραγγελίες.

Διαφήμηση

Η διαφήμιση των ταινιών που θα προβάλλονταν, καθώς και των υπόλοιπων δραστηριoτήτων που γινόντουσαν μέσα σ’αυτό το χώρο, γινόταν είτε με την προβολή διαφανειών πάνω στις οποίες ήταν γραμμένες οι διάφορες ανακοινώσεις, είτε με την κυκλοφορία φυλλαδίων που έβγαιναν πάνω σε πολυγράφο και διανέμονταν μέσα στα καφενεία και άλλους δημόσιους χώρους του χωριού, είτε πολλές φορές με τη βοήθεια των «παγωτάρηδων» ή άλλων πλανόδιων πωλητών -όπως ασφαλώς όλοι οι Ριζοκαρπασίτες θα θυμούνται ακόμα τον συμπαθή «μπαγκλαβατζή» – που γύριζαν τις γειτονιές και ντελάλιζαν τα «νέα» του χωριού.

Φυλλάδια προς διαφήμιση στέλλονταν επίσης και στα γειτονικά χωριά,Γιαλούσα και Αγία Τριάδα . Οι ταινίες που προβάλλονταν ήταν κυρίως αμερικάνικες, αρκετά καουμπόικα, πολλές κωμωδίες αλλά και έργα με ιστορικό περιεχόμενο, όλες οι κωμωδίες του Τσάρλι Τσάπλιν, αγγλικές ταινίες, κωμωδίες , ινδιάνικα έργα και κάποτε τούρκικα έργα. Και φυσικά προβάλλονταν πολλές ελληνικές ταινίες. Όλες οι ταινίες ήταν με ελληνικούς υποτίτλους, εκτός φυσικά από τις ταινίες του Τσάρλι Τσάπλιν, πού ήταν του βωβού κινηματογράφου. Η πρώτη ταινία που προβλήθηκε ήταν μια αμερικανική πολεμική ταινία του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, με πολλές αερομαχίες και είχε τεράστια επιτυχία.

Απήχηση Κινηματογράφου στην Κοινότητα

Ο πληθυσμός του χωριού αρχικά αντιμετώπισε την ύπαρξη κινηματογράφου στο χωριό του, με αρκετή δυσπιστία , ίσως γιατί τον θεωρούσε σαν κάτι μοντέρνο και πρωτοποριακό. Στην αρχή οι περισσότεροι πήγαιναν στον κινηματογράφο μάλλον από περιέργεια, πέρα από την ανάγκη να ψυχαγωγηθούν βλέποντας μια κινηματογραφική ταινία.

Αυτό το είδος ψυχαγωγίας ήταν γι’ αυτούς κάτι εντελώς νέο. Ειδικά οι μεγαλύτεροι ήταν πολύ διστακτικοί και καχύποπτοι. Δεν επέτρεπαν στα παιδιά τους να πηγαίνουν στο κινηματογράφο. Σύντομα όμως, αυτές οι προκαταλήψεις, και οι δισταγμοί διαλύθηκαν. Ο κινηματογράφος έγινε σύντομα αγαπητός και οικείος στον καθένα και ιδιαίτερα στους νέους και στα παιδιά συμβάλλοντας σημαντικά στην πολιτιστική και κοινωνική άνοδο του χωριού.

Σύμβολη κινηματογράφου.

Αλλά η προσφορά και χρησιμότητα αυτού του κινηματογράφου, δεν προερχόταν μόνο από τη χρησιμοποίησή του για προβολή ταινιών, αλλά και από τη χρησιμοποίηση του χώρου του για πολλές άλλες δραστηριότητες, όπως θα δούμε παρακάτω. Μέσα στην αίθουσα του δίνονταν παραστάσεις από διάφορα κυπριακά θέατρα, ντόπια και ξένα χορευτικά συγκροτήματα, επιδείξεις από διάσημους ταχυδακτυλουργούς και επιδείξεις πάλης από Κύπριους και Ελλαδίτες παλαιστές.

Πέρα απ’ όλες αυτές τις ξένες εκδηλώσεις, μέσα σ’ αυτό το χώρο γίνονταν και πολλές τοπικές εκδηλώσεις από συλλόγους και σωματεία του χωριού όπως του «Συλλόγου Νέων Ριζοκαρπάσου» και των «Εθνικοφρόνων Σωματείων » που ιδρύθηκαν κατά την περίοδο του Κυπριακού Απελευθερωτικού Αγώνα του 1955-59, και που περιλάμβαναν θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις.

Οι εισπράξεις από αυτές τις εκδηλώσεις προσφέρονταν για την οικονομική ενίσχυση του Απελευθερωτικού Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. ο χώρος αυτός, επειδή ήταν ιδανικός, θα λέγαμε, για τέτοιου είδους εκδηλώσεις, χρησιμοποιείτο και για τις εκδηλώσεις που έκαναν κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους, τα Δημοτικά Σχολεία και το Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου.
Ο κινηματογράφος του Ριζοκαρπάσου δεν κατέστη πόλος έλξεως μόνο για τους Ριζοκαρπασίτες, αλλά και για τους κατοίκους των γειτονικών χωριών, οι οποίοι ερχόντουσαν για να παρακολουθήσουν κάποια ταινία κατά τα Σαββατοκύριακα.

Οι κάτοικοι από τις υπόλοιπες περιοχές κατέφθαναν ομαδικά, με ναυλωμένα από τη διεύθυνση του σινεμά λεωφορεία. Πιο μαζική ήταν η προσέλευση από τα κοντινά χωριά , Γιαλούσα και Αγία Τριάδα, αλλά και από τα τουρκοκυπριακά χωριά Γαληνόπορνη, Κορόβεια και Άγιος Συμεών.

Φωτογραφίες από το εσωτερικό του κινηματογράφου .